g) İşletme: İhraç ettiği sermaye piyasası araçları bir borsada ve/veya teşkilatlanmış diğer piyasalarda
işlem görenler dahil, ortaklıklar ve sermaye piyasası kurumları ile Kurulun finansal raporlama standartlarına
ilişkin düzenlemeleri kapsamında konsolidasyona dahil edilen işletmeler ile bağlı ortaklık, müşterek yönetime
tabi teşebbüs ve iştirak niteliğindeki diğer işletmeleri,
ğ) Kanun: 28/7/1981 tarihli ve 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununu,
h) Kurul: Sermaye Piyasası Kurulunu,
ı) Liste: Sermaye piyasasında bağımsız denetimle yetkili kuruluşlar listesini,
i) Müşteri: Bağımsız denetim yaptırmak üzere, bağımsız denetim kuruluşu ile sözleşme imzalamış olan
işletmeleri,
j) Ortaklık: Kanunda tanımlanan ihraçcıları ve halka açık anonim ortaklıkları,
k) Sermaye piyasası kurumları: Kanunda tanımlanan kurumları,
l) Yönetici: Bağımsız denetim kuruluşunu temsil ve ilzama yetkili yönetim kurulu başkan ve üyesi, genel
müdür, genel müdür yardımcısı, müdür gibi unvanları taşıyan bağımsız denetçileri,
m) Denetim programı (Ek. Seri: X, No: 25 sayılı Tebliğ ile): Bağımsız denetimin yürütülmesi sırasında her bir
denetim alanı için uygulanması düşünülen denetim işlemlerini çalışma kağıtlarıyla ilişkilendirerek, kalemler itibariyle çeşit,
tarih ve süre ile görevlendirilen elemanlar bakımından ayrıntılı olarak belirlendiği dokümanı,
ifade eder.

başlık ve adres bölümünde neler vardır
Denetimi yapan denetçi veya denetim firmasının künyesi rapor kime verilecekse onun ismi ver alır.

Kapsam bölümünde neler vardır*
Raporun 1.pargrafını oluşturur.Denetçi bu bölümde yaptığı çalışmalrı anltır.

Kapsam bölümünde yer alan bilgiler nelerdir?
1 denetlenen işletmenin adı 2-mali tabloların isimleri 3-mali tabloların tarih ve dönemlerş
4 denetimin genel Kabul görmüş denetim standartlarına uygun olarak yürütüldüğü
5 yönetim ve denetçinin sorumluluk derecesi
6 yapılan çalışmalar.

Açıklama böülümünde neler vardır*
Olumlu raporlarda bulunmaz.olumsuz görüş belirten şartlı görüş belirten ve görüş belirtmek kaçınılan raporlarda bulunur.

Görüş bölümünde neler vardır?
1 paragraf görüşümüze gore ibaresiyle başlar
2 işletmenin çalışmalrında genel Kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olrak çalıştığı
3 incelenen dönem muhasebe politikaların önceki dönemlere uyun içinde olduğu
4 aksi belirtilmedike mali tablolarda açıklamanın yeterli olduğu

Imza ve tarih bölümünde neler vardır?
Denetimden sorumlu denetçi imzalar.denetim çalışmasıın bittiği günün tarihi atılır.
Denetim alanları itibariyle denetim Faaliyetleri kısımları*
1 kasa hesabı denetimi
2 bankalar alınan ve verilen çekler hesabı denetimi
3 alacakların denetimi
4 stok hareketlerinin denetimi
5 duran varlıkların denetimi
6 mali borçlar ve finansman giderlerinin denetimi
7 ticari borçların denetimi

Kasa hesabının denetimde denetçi hangi hedeflere ulaşmaya çalışır
1- kasa hesabında gözüken para gerçekten varmıdır? (gerçeklik)
2- Fiilen mevcut paranın tamamı gerçekten işletmeye aitmidir? (mülkiyet)
3- Özellikle yabancı para mevcutları varsa doğru değerleme yapılmışmıdır? (Değerleme)
4- tüm nakit tahsilve tediyelerinin kapsamaktamıdır? (tamlık)
5- Bilançoda doğru yerde gösterilmişmidir? (sınıflama)

Iç Kontrol yapısının Unsurları nelerdir
1 kontrol ortamı 2-muhasebe sistemi 3-risk değerleme 4-kontrol prosedürleri 5-bilgi ve iletişim 6-sistemin gözetimi

Iç kontrol isitemin yapısını etkileyen faktörler
1 işletmenin büyüklülüğü 2-yasal düzenlemeler 3-sektör ve sektörün sorunları 4-yönetim bilgi sistemin yapısı 5- işletmenin hukuki şekli ve mülkiyet yapısı

Kontrol risklerinin işletmede ortaya çıkma biçimleri nelerdir
1- hatalar 2-varlıkların hatayla kayba uğraması 3- varlıkların çalınması 4-güvenlik eksikliği 5- doğal afetler ve şiddet olayları

İç Kontrol Sistemini Tanıma Yöntemleri;
1-Not Alma 2-Akış şeması hazırlama 3- soru formu (anket) uygulama yöntemi

-Not Alma:
Dış denetçi işletme örgüt yapısındaki yetkili kişilere sorular sorarak ve onlarla konuşarak notlar alır.Daha sonra bu notları düzenleyerek  önemli gördüğü konuları çalışma kağıtlarına aktarır.

-Anket Yöntemi:
İç kontrol sistemine yönelik bir dizi sorudan oluşan anket işletme personeline uygulanır.Soru kağıtları hazırlanırken soruların yönlendirici değil  somut bir olaya kesin nitelikte cevap arayan nitelikte olması gereklidir.

-Akış Şemaları:
İşletmenin birbirini izleyen belgeleme ve kayıt işlemlerinin sembolik ve şematik olarak gösterilmesidir

İç kontrol sistemini tanımada yararlanılan başlıca bilgi kaynakları şunlardır;
-İşletme personeli ile yapılan görüşmeler
-İşletmenin örgüt yapısı
-İşletme yönetiminin yayınladığı genelgeler
-İş tanımları
-İşletmenin hesap planı ve muhasebe yönetmeliği
-İç denetçilerin raporları  çalışma kağıtları ve denetim programları
-Önceki yıllara ait denetim raporu çalışma kağıtları ve iç kontrol raporları
-Muhasebe çalışanlarının gözlemlenmesi  belge ve kayıtların incelenmesi
-İşletme tesislerinin gezilmesi

Denetçi denerleğe için düzenleyeceği Çalışma kağıdına hangi bilgileri yazar?
1 sistemin kuvvetli yanları 2-sistemin zayıf yanları 3- maddi denetim teknikleri üzerine etkisi
4 işletme yönetimine bildirilmesi gereken aksaklıklar

Iç Kontrol sisteminin dış denetim açısından önemi
1 denetim alanlarının büyüklüğünü belirler 2-yol göstericidir 3- denetim tekniklerinin niteliklerini belirler
4-denetim kanıtlarının güvenirliliğini etkiler 5-denetim riskini etkiler 6-denetim mali yetini etkiler
7-hata ve hilelerin bulunmasını sağlar.

Denetim Riski nedir? Çeşitleri nelerdir?
Denetim işleminin mahiyetinden kaynaklanan risk olup  mali tablolarda önemli yanlışlıklar olduğu halde denetçinin mali tabloların doğru olarak sunulduğu sonucuna varması ve mali tablolar hakkında olumlu görüş bildirmesi olasılığıdır
1-Yapısal Risk; 2Kontrol Riski 3- Bulgu Riski;

Yapısal risk nedir?
Iç kontrol sisteminin yokluğu varsayımıyla belli yapısal ve çevresel sebeplerle denetim görüşünün yanlışlıklardan etkilenme olasılığıdır.

Yapısal riski arttıran unsurlar nelerdir?
1 hesap kalmlerinin büyklüğü ve diğer hesaplarla ilişkisi
2 farklı muhasebe yöntemlerinin uygulanabilme olasılığı
3 sayısallaştırma ve hesaplamalarda karmaşıklıklar veya zorluklar
4 varlıkların kolayca kayba uğratılma durumu

Kotrol riski nedir?
Mükemmel bir iç kontrol sisteminin varlığında bile ortaya çıkabilecek olan risklerdir.

Bulgu riski nedir?
Mali tablolardaki hata ve hilelerin dentçi tarafından bulunmaması riskidir.

Önemlilik düzeyi nedir?
Mali tablolarda açıklanan bilgilerin mali tablo kullanıcılarının verecekleri kararları etkileme olasılığıdır.

Işletme riski nedir?
Işletmenin gelecekte mevcut karlılık durumunu engelleyecek  işletmenin yaşamını tehlikeye sokacak beklenmedik olaylara denir

Işletme riskleri sınıflandırması
1-Genel Dışsal Riskler
*Yasal Yükümlülükler*Teknolojik değişiklikler*Tabi Afetler*Politik gelişmeler
2-Faaliyet Riskleri
*Tedarik riskleri*Üretim riskleri*Satış Riskleri*Politik Gelişmeler
3-Finansal Riskler
*Pazar fiyatları*Müşterilerin kredibiliteleri*Likidite riskleri
4-Kurumsallaşamama Riskleri
*Örgütlenme Riskleri*Yönetim riskleri*İletişim yapısı*İletişim kültürü

Denetim programı nedir*
Denetim yürütülmesi sırasında herbir denetim alanı için uygulanması düşünülen denetim işlemlerinin türünün ve sırasının yazılı olarak belirlendiği taslaklardır.

Iyi bir denetim programının yaraları nelerdir?
1- her denetim işlemi ile ilgili sorumluluğu belirler
2- denetçiler arasında görev dağılımını iyi yapar
3- uygun bir denetim düzeni belirler ve zaman tasarrufu sağlar
4- her denetim için denetim işlemlerini belirler.
5- Uygun planın yapılmış ve önemli kısımların unutulmamış olduğunu güvence altına alır
6- denetim standartlarına ve genel Kabul görmüş muhasebe ilkelerine uyumu güvence altına alır.

Perseone planı nedir?( Denetim stratejisini belirleme)
Denetim ekibinden kimleri hangi denetim alanlarına hangi tarihlerde tahsis edileceğini tespit edilemsi işlemidir.

Denetim testleri(işlemleri) kaça ayrılır
1- İşlem testleri (a-sistem testleri b-fonksiyon testleri)
2- Doğrulama testleri (a-analitik incelemeler b- detaylı incelemeler)

Işletme testleri nedir?
Denetçinin yıl içerinde yapmış olduğu testlerdir.Denetlenen işletmede kontrol risklerinin ortaya çıkması için de yapılır

Sistem testleri nedir?
Işletmenin iç kontrol yapısının yeterli olup olmadığını saptamaya yönelik testlerdir

Fonksiyon testleri?
Iç kontrol isteminin etkin bir biçimde çalışıp çalışmadığını kontrol eden testttir.

Maddi (doğrulama) testleri nedir?
Yıl sonunda mali tablolarda yer alan rakamların doğruluğu denetlemek için denetçi tarafından yapılan testlerdir. Yıl içinde yapılan testlere kıyasla daha kapsamlıdır.

Doğrulama testleri kapsamında yer alan analitik incelemeler nelerdir?
1- Karşılaştırmalı analiz 2-Oran analizi 3-Mantıklılık analizi 4- Analitik incelemeler

Analitik inceleme tekniği Hangi aşamalarda uygulanabilir ?
1- Denetim planının yapılması aşaması 2- Denetimin yürütülmesi aşaması
3- Rapor yazılmadan once inceleme aşaması

denetim kanıtı nedir ?
Denetçinin görüşüne etki edebilecek ve denetçi tarafından toplanan her türlü bilgi  belge ve verilere

denetim teknikleri
Kanıt toplamak için kullanılan yöntemlere denir.

Destekleyici Kanıt Türleri Nelerdir ?
1 fiziksel kanıtlar 2-doğrulama kanıtları 3- belgeleden elde edilen kanıtlar 4- görsel kanıtlar 5- mekanik doğruluk kanıtları 6- sözlü kanıtlar 7- analitik kanıtlar

Kaıt toplama Teknikleri nelerdir ?
1- fiziksel inceleme tekniği 2- Doğrulama tekniği 3- belge inceleme 4- kayıt süresinin incelenmesi
5- yendiden hesaplama 6- gözlem 7- derinlemesine araştırma 8- soruşturma
9-ilgili hesaplar arasında ilişki kurma 10- analitik inceleme

Denetim Yöntemleri Nelerdir ?
1 şekil denetim ve maddi denetim 2- aralıksız denetim ve örnekleme yoluyla denetim
3- ileriye doğru denetim ve geriye doğru denetim 4- doğrudan denetim ve deolaylı denetim

Denetim Kanıtı nedir ?
Dnetlenen bilgilerin önceden belirlenmiş ölçütlere uygunluk derecesini belirlemek amacıyla denetçi tarafından kullanılan her türlü bilgi belge ve kayıtlardır.

Muhasebe verilerinden elde edilen kanıtlar nelerdir?
1 muhasebe ile ilgili her türlü kaydın tutulduğu defterler
2 hesap palanı ve açıklamalrı
3 gider dağıtım tabloları

Destekleyici kanıtlar nelerdir?
1 çek senet fatura sözleşme gibi belgeler 2-doğrulamalar
3 Soruşturma gözden geçirme teftiş fiziki inceleme araclıuğıyla elde edilen bilgiler
4 denetçi tarafından elde edilen veya oluşturulan bilgiler.

Denetim Kanıtlarının Sayısını etkileyen unsurlar nelerdir?
1- önemlilik 2-risk 3-netlik 4-ekonomik etkenler 5- anakütlenin büyüklüğü

Denetim kanıtlarının güvenirliliğini(kalitesini) etkileyen unusurlar nelerdir?
1- kanıtın ilgili olması 2-kanıtın kaynağı 3-zamanlılık 4- nesnellik

İç belgelerin sınıflandırılması
1- Geri dönen belgeler
(ödenmiş borç senetler-ambar teslim alma fişi-gider makbuzu-ücret bordrolarI)
2-Geri dönmeyen belgeler
( satış faturaları-sevk fişleri)
3- işletmede düzenlenip işletmede kalan belgeler
(yönetim kurulu tutanaklaru-iş akış zamanlama raporları-işçilik zamanlama raporları-maliyet tabloları-sipariş formları)

Dış belgelerin sınıflandırılması
1- alış faturaları
2- verilerle ilgili belgeler
3- sigorta poliçeleri

Fiziki incelem tekniği nedir?
Işletmenin bilançosunyla varolduğunu iddia ettiği fiziki varlıkların işletmede gerçekten bulunup bulunmadığını analamaya yönelik olan tekniktir.

Doğrulama tekniği nedir*
Işletme dışındaki bağımsız kaynaklardan işletme ile ilgili konulardan bilgi alma yöntemidir.

Kaç tür doğrulama türü vardır
1- olumlu doğrulama
(karşı taraftan bildirilen bilginin doğru yada yanlış olmasına bakılmaksın cevap verilmesi istenir)

2- olumsuz doğrulama
(doğrulama mektubunakarşı tarafla ilgili olarak kayıtlarında gözüken bilgi yazılır ve bu bilgi yanlışsa yanıt istenir.
3- Boş bakiyeli doğrulama
(doğrulama mektubuna  işletmenin kayıtlarında gözüken bilgi yazılmaz ve ilgili kaynaktan kendi kayıtlarında gözüken bilgi sunulur)

Çalışma kağıtları nedir
Kanıtların belgelenmesi denetçinin çalışma kağıtları ile yapılır. denetçinin izlediği denetim yollarını  uyguladığı denetim işlemlerini ve testleri  topladığı bilgileri ve incelemeleri ile ilgili olarak ulaştığı sonuçları gösteren yazılı kağıtlardır.çalışma kağıtlarının mülkiyeti denetim firmasına iat olup 10yıl sure ile saklanmalıdır.

Çalışma kağıtlarının düzenlenmesinde amaç;
-Denetim çalışmasının çeşitli safhalarını örgütleme ve koordine etmede yardımcı olmak
-Denetim raporunun düzenlenmesine temel oluşturması
-İç kontrol sistemi hakkında bilgi edinmede yararlanma
-Denetçinin görüşüne destek sağlaması
-Denetçinin yazdığı rapor yargıya intikal ettiğinde vb durumlarda savunma aracı olarak kullanılması
-Gelecek dönemlerdeki denetim çalışmalarına kılavuzluk yapmasıdir.
Çalışma kağıtlarının dosyalanması nasıl olur?
1- devamlı dosyalarda 2- cari dosyalarda

Devamlı dosyalar kavramı?
Birden fazla dönemlerde yararlanılabilen ve işletmenin genel durumunu gösteren belgelerin bulunduğu dosyalardır.

Devamlı dosyalarda neler Bulunur?
-Müşteri ile yapılan denetim sözleşmesi -Ana sözleşme  değişiklikler varsa ortaklık anlaşmaları ..
-İşletmenin faaliyetleri ile ilgili bilgiler faaliyet raporları -İşletme ile ilgili özel yasal düzenleme varsa bunlar
-Hesap planı -Organizasyon yapısı -Geçmiş yıl denetim raporları -Şube  depo vs varsa adresleri
-Geçmiş yıl beyannameleri -Kira kontratları  tapular toplu sözleşmeler vs gibi evraklar bulunur.

Cari dosyalar kavramı?
Denetlenen döneme ait belgelerin bulunduğu dosyalardır.

Cari dosyalarda neler bulunur?
1 ayrıntılı testlerin belirlendiği çalışma kağıtları
2 dönemin geçici ve genel kağıtları
3 analitik inceleme tutanakları
4 yönetimin teyit mektubu

Denetim raporu neidr?
Denetim sürecinin son aşamasıdır. Denetçinin yapmış olduğu çalışmaların içeriğini ve mali tablolar hakkında varmış olduğu görüşü belirtttiği belgedir. 2 ye ayrılır. kısa şekilli ve uzun şekilli denetim raporlarıdır.

Standart denetim raporunun başlıca unsurları;
-Raporun başlığında  denetçinin “ bağımsız” olduğunu belirten bir ifade
-Raporun muhatabı (yönetim  ortaklar genel kurulu vs..)
-Sunuş paragrafı
-Kapsam paragrafı
-Görüş bildirme paragrafı
-Denetçinin adı soyadı imzası
-Raporun düzenlenme tarihi

Raporlama standartları nelerdir?
1 genel kabul görmüş muhasebe ilklerine uygunluk
2 geçmiş yıl muhasebe politiklarıonda devamlılık
3 yeterli açıklama yapılması
4 ilgili görüşün açıklanması

Denetçi görüşünü kaç biçimde belirtir?
1 olumlu(koşulsuz) görüş belirtme
2 şartlı (sınırlandırılmış) görüş belirtme
3 olumsuz görüş belirtme
4 Görüş belirtmekten kaçınma

1-Olumlu Görüş Bildirme:
Görüşün olumlu olarak bildirilmesinde standart rapor kullanılmaktadır.Standart denetim raporu ise;mali tabloların işletmenin mali durumunu  faaliyet sonuçlarını ve nakit akımını genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak ve doğru şekilde yansıttığını ifade eder.Bu yine  tabloların dip notlarında ve eklerinde yeterli açıklamaların yapıldığı anlamınagelir. Denetçinin olumlu görüş bildirmesini etkilememekle beraber ;işletme ilgililerinin bilmesinde yarar olacak durumlar varsa denetçi standart raporunda onlara da yer verebilir.

2-Şartlı Görüş Bildirme:
Mali tablolardaki bir kalemi ayrıntılı açıklayarak  denetçinin olumlu görüşünden bu kalemi ayırması ve mali tabloların yine raporda belirtilen bazı istisnaların saklı tutulması şartıyla bir bütün olarak doğru sunulduğunu ifade eden görüştür.Raporda “şu şartla…” veya “ şu istisna ile..” gibi ifadelerle çekinceler açıklanır.
Şartlı görüş bildiren rapor; müşteri işletmenin denetimin kapsamına bir sınırlama koyması veya genel kabul görmüş muhasebe ilkelerini izlememesi durumlarında düzenlenir.

3-Olumsuz Görüş Bildirme:
Denetçi mali tabloların bir bütün olarak genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak işletmenin mali durumunu ve faaliyet sonuçlarını doğru olarak göstermediğini düşünmekteyse olumsuz görüş bildirir.Olumsuz görüş bildirmeye sebep olacak sapmalar şunlardır;
-Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden sapmalar
-Tam açıklama kuralına uymama
-Muhasebe ilkelerinde kabul edilemeyecek değişiklikler yapma
Olumsuz görüş bildiren denetçi;raporunda olumsuz görüş bildirmesinin nedenlerini ve mali tablolar üzerindeki etkilerini açıklamalıdır.

4-Görüş Bildirmekten Kaçınma:
Denetçinin mali tablolar hakkında hiçbir görüş bildiremeyeceğini belirttiği rapordur.Denetçinin finansal tabloların dürüstlüğü hakkında tereddütleri varsa bunlarda açıklama bölümünde belirtilir.Olumsuz görüş bildirmek görüş bildirmekten kaçınma aynı anlama gelememektedir.Genel kabul görmüş muhasebe ilkelerinden önemli sapmalar varsa görüş bildirmekten kaçınma yerine  olumsuz görüş bildirilmelidir.Denetçinin görüş bildirmekten kaçınmasına yol açan endenler;
-Denetimin kapsamının şartlı bir görüş bildiremeyecek kadar önemli ölçüde sınırlandırılmış olması
-Finansal tablolarda yer alan önemli bir kalem hakkında yeterince kanıt toplanamaması
-Önemli belirsizlikler
-Etkin olmayan bir iç kontrolün bulunması

Planlama yapılırken dikkat edilecek hususlar
1 denetçinin müşterinin işi hakkındaki bilgi düzeyi
2 denetçinin müşterisini denetlemede geçirdiği deneyim
3 müşterinin işinin büyüklük derecesi

Denetim planının amaçları nelerdir?
1 tüm denetim alanlarının denetim kapsamına alınması 2 -iş ve zaman tasarrufu sağlanması
3 denetim görevinin etkinleştirilmesi 4-dnetim görevinin zamanında bitirilmesi
5- riski yüksek denetim alanlarının belirlenmesi ve bunlara uygun denetim teknikleri belirlenmesi

Iç kontrol sistemi nedir?
İşletme faaliyetlerinin şirket politikaları ile uyum içinde düzenli ve verimli bir şekilde yürütülmesi  varlıkların korunması  hata ve hilelerin tespit edilip engellenmesi  muhasebe kayıtlarının tam ve doğru olması  güvenilir mali bilgilerin zamanında hazırlanması hedeflerine mümkün olduğunca ulaşmak amacıyla yönetimin kullandığı tüm yöntem ve usullere iç kontrol sistemi denir.

İç Kontrol Sisteminin Esas Amaçları:
1-İşletmenin varlıklarını korumak
2-Muhasebe bilgilerinin doğruluk ve güvenirliğini sağlamak
3-Faaliyetlerin verimliliğini ve politikalarını uygunluğunu sağlamak.
4-Kaynakların ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak.
5-Yönetim tarafından belirlenmiş hedeflere ve amaçlara ulaşılmasını sağlamak

İç Kontrol Sisteminin Genel Amaçları:
1-İşlemler  yönetimin devrettiği genel ve özel yetkilere uygun olarak yürütülmelidir.
2-İşlemler  genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine uygun olarak ve hesap verme yükümlüğünü yerine getirecek şekilde kaydedilmelidir.
3-Varlıklara ve belgelere erişim yetkili personelle sınırlandırılmalıdır.
4-Mevcut varlılar  belirli sorumluluk kayıtlarıyla karşılaştırılmalı ve herhangi bir fark belirlendiğinde  farkın özelliğine göre gerekli soruşturma yapılmalıdır.

1-Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine Uygunluk Standardı
2-Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerinde Değişmezlik Standardı (Devamlılık):
3-Mali Tablolardaki Açıklamaların Yeterliliği (Yeterli Açıklama) Standardı
4-Görüş Bildirme Standardı

Denetim süreçleri nelerdir?
1-Müşterinin seçilmesi ve işin kabul edilmesi
2-Denetimin planlanması
3-Denetim faaliyetinin yürütülmesi
4-Denetimin tamamlanması
5-Denetim raporunun yazılması

Finansal Denetim nedir(Mali Tabloların Denetimi)
Bir işletmenin mali tabloları olan bilanço  gelir tablosu  kar dağıtım tablosu gibi belgelerin önceden belirlenmiş kriterlere uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği  bu tablolarda yer alan bilgilerin doğru olup olmadığı defter bilgilerinin tablolara doğru aktarılıp aktarılmadığı gibi hususları içine alan denetimdir

Uygunluk (Usul) Denetimi
İşletmenim mali faaliyet ve işlemlerinin ;yasama organı işletme yöneticileri veya diğer yetkili kişi ve kuruluşlarca belirlenmiş yöntemlere  kurallara ve mevzuatlara uygunluğunun belirlenmesi amacıyla yapılan denetimdir

Faaliyet (Performans veya Verimlilik ) Denetimi
İşletmenin faaliyetinin verimliliğini ve etkinliğini değerlemek ve denetlemek amacıyla yapılan denetimdir

Sürekli denetim nedir
SPK na tabi işletmelerin her yıl yaptırmak zorunda oldukları denetimdir.uzun bir süreçtir.

Sınırlı denetim nedir
Ara mali tabloların denetimidir.

Özel denetim nedir?
SPK na tabi işletmelerin bi rleşme bölünme devir tasfiye ve halka arz durumlarında yaptırmak zorunda oldukları denetimdir.

Zorunlu denetim nedir
Kanunen yaptılması zorunlu olan denetim türüdür

İhtiyari denetim nedir?
Herhangi bir zorunluluğu olmayan  isteğe bağlı olarak yapılan denetimdir.

Bağımsız Denetim nedir?
Serbest Meslek erbabı olarak kendi adına çalışan veya bir denetim şirketinin ortağı yada yetkili denetçisi olan kişiler tarafından  işletmelerin mali tablolarının genel kabul görmüş muhasebe ilklerine uygunluk derecesini belirlemek amacıyla yapılan denetimdir.

Iç denetim nedir
Işletmeye bağlı olarak çalışan denetçiler tarafından yapılan denetim türüdür.
Kamu Denetimi nedir
Yürütme organına bağlı çeşitli birimler tarafından  bu birimin yasal yetkileri dahilinde yapılan denetimdir

DENETÇİ :
Denetim faaliyetini yürüten  mesleki bilgi ve deneyime sahip  bağımsız davranabilen ve yüksek ahlaki nitelikler taşıyan uzman bir kişidir.

Denetçi türleri
1-Bağımsız denetçiler (Herhangi bir kişi veya kuruluşa bağımlı olmadan  genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri ve esasları ışığında mali tabloların gerçeği yansıtıp yansıtmadığını araştıran kişidir)
2-iç denetçiler (denetim işini firmanın elemanı olarak organizasyon şeması içinde gerçekleştiren kişilerdir)
3-Kamu Denetçileri (kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı olarak çalışan ve kamu yararına görev yapan kişilerdir.)

Yönetim iddiaları nedir
Işletmelerin denetçilere incelenmesi amacıyla sundukları verilere denir

Yönetimin iddiaları nelerdir
1 varolma ve oluşturma
2-bütünlük
3-haklar ve yükümlülükler
4- değerleme ve dağıtım
5-sunuş ve açıklama

Genel denetim amaçları nelerdir
1.gerçeklilik
2.bütünlük
3.sahiplik ve yükümlülük
4.değerleme e gidere dönüştürme
5.sınıflandırma
6.açıklama
7.kayıtsal doğruluk
8.dönemsellik
9.geçmişteki bir olaydan kaynaklanma

Denetim Standartları nedir?
Bir denetim eyleminin  amaçlara uygun şekilde yapılmasını sağlamak amacıyla yani mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini tespit etmek için  denetimin; kimler tarafından  nasıl ve ne şekilde yapılacağını ve sonuçlarının nasıl raporlanıp ilgililere sunulacağını belirleyen ilke ve kurullara genel kabul görmüş denetim standartları denir.

1-Genel Standartlar
a- Mesleki eğitim ve yeterlilik
b- Bağımsız davranabilme
c- Mesleğin gerektirdiği dikkat ve özenin gösterilmesi
2-Çalışma Alanı Standartları
a- Denetimi planlama ve gözetim.
b- İç kontrol sistemi hakkında bilgi edinme
c- Yeterli ve güvenilir kanıt toplama
3-Raporlama Standartları
a- Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerine uygunluk
b- Genel Kabul Görmüş Muhasebe İlkelerinde değişmezlik (Devamlılık)
c- Mali tablolardaki açıklama yeterliliği
d- Görüş bildirme

Genel standartlar nedir
Denetimin kimler tarafından yapılabileceğini gösteren standartlardır.

Denetçinin sahip olması gereken temel nitelikler
1- mesleki eğitim ve deneyim
2-bağımsız davranma
3-Mesleki özen ve dikkat

ÇALIŞMA ALANI STANDARTLARI
Denetim çalışmaları sırasında izlenecek yöntemleri  öncelik ve denetimin ne şekilde yapılacağını belirleyen standartlardır.

-denetimi planlama ve gözetim standardı
-iç kontrol sistemi hakkında bilgi edinme standardı
-yeterli ve güvenilir kanıt toplama standardı

Gözetim işlemi hangi unsurları kapsar?
1 tamamlanan işin control edilmesi
2 yardımcıların eğitilmesi ve gözlenmesi
3 önemli sorunlar hakkında devamlı bilgi elde edilmesi
4 denetçi takımının üyeleri arasındaki görüş farklılıklarının çözümlenmesi

Denetimin Unsurları (Özellikleri)
1-Denetim bir süreçtir. 2-İktisadi faaliyet ve olaylarla ilgili iddialar 3-Önceden belirlenmiş kriterler
4-Uygunluk derecesini tespit etmek.
5-Tarafsızca kanıt toplama ve kanıtları değerlendirme 6-İlgi duyanlara bildirme;
7-Denetim sonuçlarının raporlanması ve bildirilmesi

Denetimin amacına gore denetim türleri nelerdir
1- mali tablolar denetimi 2-uygunluk denetimi 3- iç denetim 4-faaliyet denetimi

Kapsam yönünden denetim türleri
1- zorunlu denetim 2-ihtiyari denetim 3-sürekli denetim 4-özel denetim 5-ara denetim

” Kamuyu Aydınlatma İlkesi”ne ait  tarihi bilgiler, kamuyu aydınlatma kavramının önce İngiltere’de ortaya çıktığını daha sonra da diğer ülkelere ve A.B.D.’ne de ulaştığını göstermektedir. İngiltere bu konuya ilk kez ağırlıklı olarak 1894 tarihli Şirketler Kanunu’nda yer vermiştir. Geçen sürede halkın aydınlatılması ile sonuçlanan olaylar bu konudaki düzenlemelerin hız kazanmasına neden olmuştur. 1926’da toplanan Greene Komisyonunun görüşü şöyledir:

“Biz kamunun bilmesi gereken noktaları öğrenmeye hakkı olduğu görüşündeyiz. Bu bilgilerin saklanması, uyanık olmayan kişilerin yanıltılması amacını gütmektedir. Bazı istisnai durumlarda belirli noktaların gizli tutulması zorunluluğu ortaya çıkabilirse de, böyle durumlarda dahi yatırımcıların tam olarak bir karara varabilmeleri için bütün bilgilerin  açıklanması kendilerinin en doğal hakkıdır.”

Bu görüş doğrultusunda 1929 tarihli Şirketler Kanunu’nda kamunun aydınlatılması ile ilgili hususlar öngörülmüştür.

A.B.D.’de 1933 tarihli Securities Act’e kadar ki sürede “mavi gök kanunları” olarak isimlendirilen mevzuat sermaye piyasalarında hakimdi ve açıklama yapmamak ilkesi geçerli idi. Mavi gök kanunlarının başarılı olamaması, halkın önemli ölçüde aldatılması sonucu Başkan Roosvelt’in tavsiyesi ile, 1933 tarihinde ilk federal sermaye piyasası kanunu olan Securities Act kabul edilmiştir. Bu kanunla; halka arz edilen menkul kıymetler hakkında başta mali bilgiler olmak üzere çeşitli bilgilerin yatırımcılara sunulması ve menkul kıymet alım satımında yanıltıcı bilgi vermek, dolandırıcılık ve diğer tüm hileli işlemleri, yöntemleri önlemek hedef olmuştur. Bu hedeflere ulaşmak için bağımsız, idari bir komisyon olan Securities and Exchange Commission (S.E.C.)’e önemli görevler yüklemiştir.

A.B.D.’de kamuyu aydınlatma ile ilgili düzenlemeler ise 06 Haziran 1934 tarihli Menkul Kıymetler Borsası Kanunu (Securities and Exchange Act) ile olmuştur. Bu kanunla şirketlerin yıllık, altı aylık ve aylık bilgiler yayınlaması öngörülmüştür.

Avrupa Topluluğu’nun 4 no.lu Yönergesi, yıllık hesap ve faaliyet raporlarının yetkili kişiler tarafından denetlendikten sonra her üye devletin ilgili kanununa göre yayınlanmasından bahsetmektedir (Md.47/1). Ayrıca yıllık hesap ve raporlarla birlikte denetim raporunun tam bir metni yayınlanır (Md.49) demektedir.

Yine Avrupa Topluluğu’nun 8. Yönergesinin 28.maddesinde kamuyu aydınlatma ile ilgili düzenlemelere yer verilmiştir. Bu maddeye göre gerçek kişiler ve denetim ortaklıkları ile ilgili bilgiler kamunun kullanımına açık tutulmaktadır.

Ülkemizde kamuyu aydınlatma ilkesi ilginçtir Türk Ticaret Kanunu’ndan evvel Sermaye Piyasa Kanunu’nda yer almıştır. Kanunun amaç maddesinde ; Bu kanunun konusu, tasarrufların menkul kıymetlere yatırılarak halkın iktisadi kalkınmaya etkin ve yaygın bir şekilde katılmasını sağlamak amacıyla; sermaye piyasasının güven, açıklık ve kararlılık içinde çalışmasını, tasarruf sahiplerinin hak ve yararlarının korunmasını, düzenlemek ve denetlemektir, denilmektedir. Burada belirtilen sermaye piyasasının açıklık içinde çalışması, kamuyu aydınlatma ilkesinin önemli bir özelliğidir. Yine ilgili yasanın 3.maddesinin c fıkrasında halka arz konusu işlenmiştir. Burada “sermaye piyasası araçlarının satın alınması için her türlü yoldan halka çağrıda bulunulmasını; halkın bir anonim ortaklığa katılmaya veya kurucu olmaya davet edilmesi” hükümleri de belirtiğimiz ilke için önemli hükümlerdir. SPK’nın 6.maddesi Halka Arzın Şeklini belirtmektedir. SPK’nın bu konuda en önemli maddesi 16. maddedir.  16. Madde de ihraççılar ve sermaye piyasası kurumları, konsolide olanlar dahil kamuya açıklanacağını belirtilmiştir.   Yine Yasada bu konuda yer alan çok önemli bir hususta Sermaye Piyasası Kurulu’nun görev ve yetkilerinin belirtildiği 22. Maddenin c fıkrasıdır. Fıkra aynen şöyledir:  Kamunun zamanında yeterli ve doğru olarak aydınlatılmasını sağlamak amacıyla, genel ve özel nitelikte kararlar almak ve her türlü mali tablo ve raporlar ile bunların bağımsız denetimlerinin, sermaye piyasası araçlarının halka arzında yayımlanacak izahname ve sirkülerin ve araçların değerini etkileyebilecek önemli bilgilerin kapsamını, standartlarını ve ilan esaslarını tespit ve bu konularda tebliğler yayınlamak.

SPK görüldüğü gibi-belki de işlevi gereği- bu ilkeye gereken önemi vermiştir. Ne yazık ki aynı önem 3568 sayılı Meslek Yasasında pek verilmemiştir. Hatta kimi zaman 3568 sayılı meslek yasası bu ilkeye yeterli önemi vermediği için bu yasanın  denetim işlevini tam olarak yerine getiremeyeceği bile ileri sürülmüştür.

SONUÇ;

Ülkemizin uzunca bir süredir yaşadığı olumsuz süreç bize denetim olgusunun önemini bir kez daha hatırlatmıştır. Gerçekte denetim artık yaşamın doğal bir aşaması gibi görülmeli ve yaşayan veya bundan sonra ortaya çıkacak bütün kurumlar denetim ayağı düşünülerek yaşatılmalıdır. Yoksa sonuç hep daha fazla çalışma ama daha az kazanç-daha çok yoksulluk-daha kötü gelecek şeklinde olacaktır.